{"id":63,"date":"2010-01-23T10:35:18","date_gmt":"2010-01-23T14:35:18","guid":{"rendered":"http:\/\/portuguesirado.com\/?p=63"},"modified":"2010-01-23T10:35:18","modified_gmt":"2010-01-23T14:35:18","slug":"tema-14-nocoes-de-morfologia-numero-do-substantivo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/?p=63","title":{"rendered":"Tema 14: No\u00e7\u00f5es de Morfologia. N\u00famero do substantivo."},"content":{"rendered":"<p><strong>LI\u00c7\u00d5ES DE PORTUGU\u00caS \u2013 ROTEIRO N\u00ba 14<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1 \u2013 TEMA: No\u00e7\u00f5es de Morfologia. N\u00famero do substantivo: singular e plural. Plural dos substantivos compostos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2 \u2013 Pr\u00e9-requisito:\u00a0 a) Ler compreensivamente. \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0b) Ter conclu\u00eddo, com \u00eaxito, o Roteiro n\u00ba 12.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3 \u2013 META: As atividades deste Roteiro visam oferecer condi\u00e7\u00f5es de aprendizagem sobre a forma\u00e7\u00e3o e o uso do singular e plural do substantivo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><!--more-->4 \u2013 Se voc\u00ea j\u00e1 estudou alguma coisa a respeito do assunto de que trata este Roteiro, responda \u00e0 Auto-avalia\u00e7\u00e3o que se encontra no final deste livro. Se voc\u00ea obtiver um m\u00ednimo de 80 pontos, parab\u00e9ns! Voc\u00ea n\u00e3o precisa estudar esta li\u00e7\u00e3o. Caso contr\u00e1rio, aconselho-o\u00a0 a ler os textos procurando entender as explica\u00e7\u00f5es dadas.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5 \u2013 ATIVIDADS DE ESTUDO: Ler compreensivamente \u00e9 pr\u00e9-requisito para se aprender qualquer coisa, atrav\u00e9s da leitura. Por isso leia o texto do Anexo A, para treinar sua interpreta\u00e7\u00e3o. Embora a leitura dos Anexos em si seja tamb\u00e9m interpreta\u00e7\u00e3o de textos, ela \u00e9 voltada para uma finalidade mais espec\u00edfica que \u00e9 a aprendizagem dos conceitos gramaticais. O texto do Anexo A \u00e9 mais gen\u00e9rico e serve de treinamento para a compreens\u00e3o geral da l\u00edngua. Portanto, fa\u00e7a o seguinte:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">a) Tenha um dicion\u00e1rio de Portugu\u00eas ao seu alcance, para consult\u00e1-lo sobre as palavras que voc\u00ea desconhece o significado;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">b) Procure um lugar sossegado para ler os textos e fazer os exerc\u00edcios. Leitura precisa de aten\u00e7\u00e3o e o ambiente calmo ajuda nessa concentra\u00e7\u00e3o de aten\u00e7\u00e3o.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">c) Leia primeiro o texto; fa\u00e7a os exerc\u00edcios logo em seguida; compare suas respostas com o gabarito; veja o que voc\u00ea errou e retorne ao texto para verificar o porqu\u00ea do erro.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6 \u2013 P\u00d3S-AVALIA\u00c7\u00c3O: Ap\u00f3s ter feito a leitura compreensiva dos textos e feito os exerc\u00edcios, responda \u00e0s quest\u00f5es propostas na Auto-Avalia\u00e7\u00e3o. Creio que voc\u00ea agora acertar\u00e1 todas.Caso isso n\u00e3o aconte\u00e7a, consulte as orienta\u00e7\u00f5es dadas nas Atividades Suplementares.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7 \u2013 ATIVIDADES SUPLEMENTARES: Se voc\u00ea n\u00e3o conseguiu alcan\u00e7ar 80 pontos na Posavalia\u00e7\u00e3o, n\u00e3o desanime. Volte a ler os textos. Sem pressa. A leitura com compreens\u00e3o \u00e9 a base da aprendizagem.<\/p>\n<p>_________________________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>ANEXO A\u00a0 &#8211; Interpreta\u00e7\u00e3o de texto<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">O JUSTO<\/p>\n<p>1. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0O treinador reuniu a turma no vesti\u00e1rio e escalou doze: onze e o\u00a0goleiro. O capit\u00e3o do time estranhou, avisando que havia gente demais.\u00a0O t\u00e9cnico, por\u00e9m, <strong>sustentou<\/strong> a escala\u00e7\u00e3o:<\/p>\n<p>2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 Isso \u00e9 problema do juiz, o teu \u00e9 jogar e tentar ganhar a partida.<\/p>\n<p>3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 E l\u00e1 se foi o time para o campo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Cinco minutos de jogo, a torcida come\u00e7ou a gritar, alertando o \u00e1rbitro: \u201cO Pipira tem doze!\u201d O \u00e1rbitro interrompeu a partida, contou os times e deu uma bronca no capit\u00e3o que, por sua vez, passou a bola ao\u00a0treinador:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 Fala co\u2019home ali.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 O juiz foi ao t\u00e9cnico e mandou retirar de campo o excedente. Uma\u00a0confus\u00e3o tremenda na pista. O t\u00e9cnico chamou o \u00e1rbitro para uma co<span style=\"text-decoration: underline;\"><span style=\"text-decoration: none;\">nversa em particular. Sa\u00edram os dois na dire\u00e7\u00e3o do centro do campo. <\/span>A\u00a0torcida, aos berros, descompunha todo mundo pelo atraso.<\/span><\/p>\n<p>7. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Os dois isolados no grande c\u00edrculo, o t\u00e9cnico p\u00f4s a m\u00e3o no ombro\u00a0do juiz e entrou nas explica\u00e7\u00f5es:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u2013 O problema \u00e9 o seguinte: eu sou um homem de cinquenta anos,\u00a0estreando na profiss\u00e3o. E sou novo aqui na terra. Acontece que, hoje\u00a0de manh\u00e3, o presidente do clube me deu um bocado de nome, pra\u00a0p\u00f4r no time. Dois s\u00e3o protegidos do delegado, quatro do comandante\u00a0do destacamento, o goleiro \u00e9 filho do gerente do banco, o presidente\u00a0diz que os dois pontas-de-lan\u00e7a tem que jogar de qualquer maneira.\u00a0Eu fui escalando, escalando&#8230;<\/p>\n<p>9. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2013 \u00c9, mas passou da conta \u2013 diz o \u00e1rbitro, inflex\u00edvel.<\/p>\n<p>10. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u2013 E eu n\u00e3o sei que passou? Ia ser mais. Por sorte, o sobrinho do\u00a0prefeito amanheceu com o p\u00e9 inchado e pediu para n\u00e3o jogar. Sen\u00e3o,\u00a0entravam treze.<\/p>\n<p>11.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 Bom, mas para come\u00e7ar o jogo, o senhor tem que tirar um&#8230; \u2013\u00a0diz o juiz.<\/p>\n<p>12.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 Eu, tirar um? Deus me livre! Tira o senhor. Por mim, o time joga\u00a0com doze. Se o senhor est\u00e1 dificultando, vai l\u00e1 o senhor e tira um, escolhe l\u00e1 um. O mais que posso fazer \u00e9\u00a0 colaborar\u00a0 com\u00a0 o\u00a0 senhor. Por\u00a0exemplo, n\u00e3o tire nem o cinco nem o seis que d\u00e1\u00a0 bolo\u00a0 com\u00a0 o\u00a0 chefe\u00a0de pol\u00edcia. E o pior \u00e9 que agora eu j\u00e1 confundi tudo: n\u00e3o sei mais se o\u00a0oito \u00e9 gente do comandante do destacamento ou se \u00e9 o\u00a0 filho\u00a0 do\u00a0 gerente do banco&#8230;<\/p>\n<p>13.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 O \u00e1rbitro encarou o t\u00e9cnico\u00a0 do Pipira, enfiou o\u00a0 apito\u00a0 no\u00a0 bolso\u00a0 e\u00a0saiu como uma fera:<\/p>\n<p>14.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 Doze contra onze, comigo, n\u00e3o. Doze contra onze, s\u00f3 se me expulsarem da Liga.<\/p>\n<p>15. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Parou diante do banco dos reservas do Serrinha F. C.\u00a0 e\u00a0 dirigiu-se\u00a0ao t\u00e9cnico, sentencioso como nunca:<\/p>\n<p>16.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2013 Carvalho, bota mais um dos teus homens em campo, Carvalho.\u00a0Eu tenho horror a injusti\u00e7a!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">(NOGUEIRA, Armando. <em>Bola na rede.<\/em> Rio de Janeiro, Jos\u00e9 Olympio, 1973)<\/p>\n<p>Depois de ter lido o texto responda \u00e0s quest\u00f5es abaixo:<\/p>\n<p>1. O t\u00e9cnico do Pipira, ao escalar o time, baseou-se:<\/p>\n<p>a.(\u00a0\u00a0 ) na capacidade de cada jogador<\/p>\n<p>b.(\u00a0\u00a0 ) nas caracter\u00edsticas dos advers\u00e1rios<\/p>\n<p>c.(\u00a0\u00a0 ) nas recomenda\u00e7\u00f5es de seus superiores<\/p>\n<p>d.(\u00a0\u00a0 ) nas suas pr\u00f3prias convic\u00e7\u00f5es<\/p>\n<p>2. Quais foram as tr\u00eas primeira provid\u00eancias do juiz ao perceber a manifesta\u00e7\u00e3o da torcida?<\/p>\n<p>a)____________________________________________________________<\/p>\n<p>b)____________________________________________________________<\/p>\n<p>c)____________________________________________________________<\/p>\n<p>3. O t\u00e9cnico do Pipira informou que o time entraria em campo cm dois jogarias a mais. Por que entrou com doze e n\u00e3o com treze?<\/p>\n<p>________________________________________________________________________________________<\/p>\n<p>4. O t\u00e9cnico negou-se a tirar de campo um dos jogadores. Por que n\u00e3o acatou a ordem do juiz?<\/p>\n<p>________________________________________________________________________________________<\/p>\n<p>5. O que o autor da narra\u00e7\u00e3o deste epis\u00f3dio quis mostrar com o fato?<\/p>\n<p>________________________________________________________________________________________<\/p>\n<p>6. Na frase: \u201cO t\u00e9cnico, por\u00e9m, <strong>sustentou<\/strong> a escala\u00e7\u00e3o.\u201d (par. 1) a palavra em destaque significa:<\/p>\n<p>a. (\u00a0\u00a0 ) confirmou, ratificou o time\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 b. (\u00a0\u00a0 ) fez as despesas do time<\/p>\n<p>c. (\u00a0\u00a0 ) ag\u00fcentou o peso, escorou o time\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 d. (\u00a0\u00a0 ) alimentou, nutriu o time<\/p>\n<p>7. Localize as palavras, no texto, que tenham estes significados:<\/p>\n<p>a) aquele que treina ou dirige os treinos e escala os jogadores___________<\/p>\n<p>b) aquele que tem autoridade e poder para julgar e dar senten\u00e7as________<\/p>\n<p>c) jogadores que podem substituir os titulares no decorrer da partida______<\/p>\n<p>d) pessoas que incentivam o time, desejando vit\u00f3ria____________________<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">GABARITO<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 1. (c)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 2: a. Interrompeu a partida \u00a0 \u00a0\u00a0b. contou os jogadores \u00a0 \u00a0\u00a0c. advertiu o capit\u00e3o do Pipira<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 3: Porque o sobrinho do prefeito pediu para n\u00e3o jogar pois estava com o p\u00e9 inchado.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 4: Porque n\u00e3o queria desagradar seus superiores preferindo que o juiz agisse em lugar\u00a0dele.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 5: Mostrar a interfer\u00eancia de autoridades no esporte, principalmente no futebol.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 6: (a)<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o 7: a. Treinador e t\u00e9cnico \u00a0 \u00a0b. juiz e \u00e1rbitro \u00a0 \u00a0\u00a0c. reservas \u00a0 \u00a0\u00a0d. torcida<\/span><\/p>\n<p>________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>ANEXO B \u00a0 &#8211; \u00a0\u00a0N\u00famero do substantivo: singular e plural.<\/strong><\/p>\n<p>O n\u00famero do substantivo indica a quantidade de seres a que se refere. Quando designam um \u00fanico ser de uma esp\u00e9cie dizemos que est\u00e1 no <strong>SINGULAR<\/strong>. Quando designam v\u00e1rios seres dizemos que est\u00e1 no <strong>PLURAL. \u00a0\u00a0<span style=\"font-weight: normal;\">Ex.: pessoa (singular) \u2013 pessoas (plural)<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Em princ\u00edpio \u00e9 a letra \u201cs\u201d que marca a pluralidade do substantivo. Entretanto existem substantivos que n\u00e3o v\u00e3o estar no plural mesmo que possuam um \u201cs\u201d no seu final. E outros que n\u00e3o se modificam para formar o plural. \u00c9 preciso muita aten\u00e7\u00e3o e, principalmente, leitura de bons livros para voc\u00ea dominar o uso do plural dos substantivos.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Estudiosos da L\u00edngua Portuguesa, ao pesquisarem sobre como os substantivos se apresentam no singular e plural, chegaram \u00e0s seguintes conclus\u00f5es para formar o plural de palavras simples:<\/p>\n<p><strong>1<\/strong>. Se o substantivo terminar em vogal ou \u201cn\u201d, acrescenta-se \u201cs\u201d ao seu final.<\/p>\n<p>Ex.: mo\u00e7a \u2013 mo\u00e7as\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 h\u00edfen \u2013 h\u00edfens<\/p>\n<p>Paj\u00e9 \u2013 paj\u00e9s \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0p\u00f3len \u2013 polens<\/p>\n<p>Saci \u2013 sacis \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 abd\u00f4men \u2013 abdomens<\/p>\n<p>Garoto \u2013 garotos \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 l\u00edquen \u2013 liquens<\/p>\n<p>Tatu \u2013 tatus<\/p>\n<p><strong>2<\/strong>. Se o substantivo terminar em \u201cr\u201d ou\u201dz\u201d acrescenta-se \u201ces\u201d ao seu final.<\/p>\n<p>Ex: jantar \u2013 jantares\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 vez \u2013 vezes<\/p>\n<p>mar \u2013 mares \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0luz \u2013 luzes<\/p>\n<p>a\u00e7\u00facar \u2013 a\u00e7\u00facares \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0cruz \u2013 cruzes<\/p>\n<p><strong>3<\/strong>. Se o substantivo \u00e9:<\/p>\n<p>a) ox\u00edtono terminado em \u2013al, -el, -il, -ol, -ul, troca-se o \u201cl\u201d por \u201cis\u201d.<\/p>\n<p>Ex.: casal \u2013 casais; \u00a0 \u00a0anel \u2013 an\u00e9is; \u00a0 \u00a0barril \u2013 barris; \u00a0 \u00a0\u00a0len\u00e7ol \u2013 len\u00e7\u00f3is; \u00a0 \u00a0\u00a0azul \u2013 azuis<\/p>\n<p>b) parox\u00edtono terminado em -il, troca-se o \u201cil\u201d por \u201ceis\u201d.<\/p>\n<p>Ex.: f\u00f3ssil \u2013 f\u00f3sseis; \u00a0 \u00a0r\u00e9ptil \u2013 r\u00e9pteis; \u00a0 \u00a0 \u00a0 m\u00edssil &#8211; m\u00edsseis;<\/p>\n<p>4. Se o substantivo terminar em\u00a0 -\u00e3, -\u00e3o, h\u00e1 tr\u00eas maneiras de formar o plural:<\/p>\n<p>a) acrescenta-se \u201cs\u201d ao final da palavra. Ex: m\u00e3o \u2013 m\u00e3os; \u00a0 irm\u00e3 \u2013 irm\u00e3s; \u00a0 \u00a0\u00a0cidad\u00e3o \u2013 cidad\u00e3os; \u00a0 anci\u00e3 \u2013 anci\u00e3s<\/p>\n<p>b) troca-se o \u2013\u00e3o por \u2013\u00e3es. Ex: \u00a0 \u00a0p\u00e3o \u2013 p\u00e3es; \u00a0 \u00a0capit\u00e3o \u2013 capit\u00e3es; \u00a0 \u00a0alem\u00e3o \u2013 alem\u00e3es<\/p>\n<p>c) troca-se o \u2013\u00e3o por \u2013\u00f5es.\u00a0 Ex: patr\u00e3o \u2013 patr\u00f5es; \u00a0 \u00a0\u00a0leit\u00e3o \u2013 leit\u00f5es; \u00a0 \u00a0avi\u00e3o \u2013 avi\u00f5es<\/p>\n<p><strong>Observa\u00e7\u00e3o<\/strong>: Algumas palavras terminadas em \u2013\u00e3o podem ter at\u00e9 TR\u00caS formas de plural:<\/p>\n<p>Anci\u00e3o \u2013 anci\u00e3os, anci\u00e3es, anci\u00f5es<\/p>\n<p>Ermit\u00e3o \u2013 ermit\u00e3os, ermit\u00f5es<\/p>\n<p>Mam\u00e3o \u2013 mam\u00e3os, mam\u00f5es<\/p>\n<p><strong>5<\/strong>. Se o substantivo \u00e9 ox\u00edtono terminado em \u201cs\u201d, acrescenta-se \u2013es ao final.<\/p>\n<p>Ex.: anan\u00e1s \u2013 ananases; \u00a0 \u00a0m\u00eas \u2013 meses; \u00a0 \u00a0fregu\u00eas \u2013 fregueses; \u00a0\u00a0portugu\u00eas \u2013 portugueses<\/p>\n<p><strong>6.<\/strong> Se o substantivo terminar em \u201cm\u201d, troca-se o \u201cm\u201d para \u201cns\u201d.<\/p>\n<p>Ex.: homem \u2013 homens; \u00a0 \u00a0atum \u2013 atuns; \u00a0 \u00a0\u00a0Virgem \u2013 virgens; \u00a0 \u00a0 tom \u2013 tons; \u00a0 \u00a0Pudim \u2013 pudins; \u00a0 \u00a0 \u00e1lbum \u2013 \u00e1lbuns<\/p>\n<p><strong>7<\/strong>. Os substantivos parox\u00edtonos e proparox\u00edtonos terminados em \u201cx\u201d\u00a0 e\u00a0 \u201cs\u201d n\u00e3o se modificam.<\/p>\n<p>Ex.: p\u00edres, t\u00f3rax, l\u00e1pis, x\u00e9rox, v\u00edrus, \u00f4nix, \u00f3culos, \u00e2nus, atlas, \u00f4nibus, c\u00f3rtex<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Observa\u00e7\u00e3o<\/strong>: O plural dos adjetivos tamb\u00e9m se forma como o dos substantivos. E como o substantivo \u00e9 uma palavra b\u00e1sica (Roteiro 11), o adjetivo vai concordar em g\u00eanero e n\u00famero com ele. Veja:<\/p>\n<p>O homem honesto \u2013 os homens honestos<\/p>\n<p>A mo\u00e7a alegre \u2013 as mo\u00e7as alegres<\/p>\n<p>O \u00f4nibus escolar \u2013 os \u00f4nibus escolares<\/p>\n<p>O g\u00e1s venenoso \u2013 os gases venenosos<\/p>\n<p>Exerc\u00edcios.<\/p>\n<p>A. Passe para o feminino e plural, quando for poss\u00edvel:<\/p>\n<p>1. o bot\u00e3o pequeno &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>2. o le\u00e3o resmung\u00e3o &#8211; _______________________________<\/p>\n<p>3. a opera\u00e7\u00e3o cir\u00fargica &#8211; _____________________________<\/p>\n<p>4. o vozeir\u00e3o rude &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>5. o capit\u00e3o alem\u00e3o &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>6. o guardi\u00e3o beberr\u00e3o &#8211; ______________________________<\/p>\n<p>7. o escriv\u00e3o pobret\u00e3o &#8211; _______________________________<\/p>\n<p>8. a m\u00e3o do irm\u00e3o &#8211; __________________________________<\/p>\n<p>9. um menino pag\u00e3o &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>10. a b\u00ean\u00e7\u00e3o paterna &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>11. o ch\u00e3o molhado &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>12. o s\u00f3t\u00e3o desarrumado &#8211; _____________________________<\/p>\n<p>13. um rapaz singular &#8211; _______________________________<\/p>\n<p>14. a colher menor &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>15. a raiz pequena &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>16. o abd\u00f4men grande &#8211; ______________________________<\/p>\n<p>17. o anan\u00e1s azedo &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>18. o p\u00edres quebrado &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>19. o portugu\u00eas comerciante &#8211; _________________________<\/p>\n<p>20. o l\u00e1pis azul &#8211; _____________________________________<\/p>\n<p>21. o papel colorido &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>22. uma quest\u00e3o f\u00e1cil &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>23. o v\u00edrus letal &#8211; _____________________________________<\/p>\n<p>24. o anzol afiado &#8211; ___________________________________<\/p>\n<p>25. a ideia genial &#8211; ___________________________________<\/p>\n<p>26. o \u00f3culos marrom &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>B) Um garoto foi incumbido de ir \u00e0 padaria comprar guloseimas para o lanche. Sua irm\u00e3 disse: quero um p\u00e3o e um bombom.<\/p>\n<p>Sua m\u00e3e disse: quero um p\u00e3o, um bombom, um pastel e uma empada.<\/p>\n<p>Sua tia disse: quero um p\u00e3o, um bombom e um pastel.<\/p>\n<p>Baseado nas informa\u00e7\u00f5es, escreva a frase que o garoto deve dizer ao fazer o pedido na padaria:<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p>C) Escreva as frases abaixo no feminino plural, fazendo as adapta\u00e7\u00f5es necess\u00e1rias:<\/p>\n<p>1. Aquele campon\u00eas queria comprar p\u00edres e funil.<\/p>\n<p>____________________________________________________________<\/p>\n<p>2. O cidad\u00e3o fez pouco caso da palavra do profeta.<\/p>\n<p>___________________________________________________________<\/p>\n<p>3. O promotor n\u00e3o poupou palavras contra o r\u00e9u.<\/p>\n<p>____________________________________________________________<\/p>\n<p>4. O patr\u00e3o era muito autorit\u00e1rio.<\/p>\n<p>___________________________________________________________<\/p>\n<p>5. O juiz analisou a raiz do problema.<\/p>\n<p>___________________________________________________________<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">GABARITO:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">A) 1. os bot\u00f5es pequenos\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 B) Quero tr\u00eas p\u00e3es, tr\u00eas bombons, dois pasteis e uma empada<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">2. as leoas resmungonas <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">3. as opera\u00e7\u00f5es cir\u00fargicas<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">4. os vozeir\u00f5es rudes \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 C) 1. Aquelas camponeses queriam comprar p\u00edres e funis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">5. as capit\u00e3s alem\u00e3s \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 2. As cidad\u00e3s fizeram pouco caso das palavras das profetizas.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">6. as guardi\u00e3s beberronas \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a03. AS promotoras n\u00e3o poupara palavras contra as r\u00e9s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">7. as escriv\u00e3s pobretonas \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 4. As patroas eram muito autorit\u00e1rias.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">8. as m\u00e3os das irm\u00e3s \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a05. As ju\u00edzas analisaram as ra\u00edzes dos problemas.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">9. umas meninas pag\u00e3s <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">10. as b\u00ean\u00e7\u00e3os maternas <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">11. os ch\u00e3os molhados <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">12. os s\u00f3t\u00e3os desarrumados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">13. umas raparigas singulares<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">14. as colheres menores<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">15. as ra\u00edzes pequenas<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">16. os abd\u00f4mens grandes<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">17. os ananases azedos<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">18. os p\u00edres quebrados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">19. as portuguesas comerciantes<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">20. os l\u00e1pis azuis<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">21. os papeis coloridos<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">22. umas quest\u00f5es f\u00e1ceis<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">23. os v\u00edrus letais<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">24. os anzois afiados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">25. as ideias geniais<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">26. os \u00f3culos marrons<\/span><\/p>\n<p>___________________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>ANEXO C &#8211; PLURAL DOS SUBSTANTIVOS COMPOSTOS<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">No plural dos substantivos compostos, \u00e9 preciso observar a classe gramatical das palavras que os comp\u00f5em e a posi\u00e7\u00e3o que ocupam nesta forma\u00e7\u00e3o. Um substantivo composto pode ser formado por:<\/p>\n<p>Substantivo + substantivo = couve-flor<\/p>\n<p>Adjetivo + substantivo = gentil-homem<\/p>\n<p>Numeral + substantivo = quarta-feira<\/p>\n<p>Verbo + substantivo = beija-flor<\/p>\n<p>Substantivo + preposi\u00e7\u00e3o + substantivo = p\u00e9-de-moleque<\/p>\n<p>Prefixo + substantivo = vice-diretor<\/p>\n<p>Interjei\u00e7\u00e3o + substantivo = ave-maria<\/p>\n<p>Adjetivo + adjetivo = franco-lusitano<\/p>\n<p>Verbo + adjetivo = guarda-noturno<\/p>\n<p>Adv\u00e9rbio + adjetivo = sempre-viva<\/p>\n<p>Verbo + verbo = pisca-pisca<\/p>\n<p>Para entendermos como fazer o plural desses substantivos temos que saber que:<\/p>\n<p>1. existem palavras vari\u00e1veis \u2013 aquelas que sofrem altera\u00e7\u00e3o na sua forma<\/p>\n<p>2. existem palavras invari\u00e1veis \u2013 as que n\u00e3o alteram sua forma<\/p>\n<p>3. as palavras vari\u00e1veis e invari\u00e1veis se combinam para formar um substantivo.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A posi\u00e7\u00e3o dessas palavras na composi\u00e7\u00e3o do substantivo composto determina qual delas vai para o plural. Assim temos quatro situa\u00e7\u00f5es a observar.<\/p>\n<p>1. <strong>Os dois elementos v\u00e3o para o plural<\/strong> nos compostos formados por:<\/p>\n<p>a) substantivo + substantivo = couves-flores<\/p>\n<p>b) substantivo + adjetivo = amores-perfeitos<\/p>\n<p>c) adjetivo + substantivo = gentis-homens, bons-dias<\/p>\n<p>d) numeral + substantivo = meios-fios, segundas-feiras<\/p>\n<p>e) verbo + adjetivo = guardas-noturnos<\/p>\n<p>2. <strong>S\u00f3 o primeiro elemento vai para o plural<\/strong> nos compostos:<\/p>\n<p>a) ligados por preposi\u00e7\u00e3o = p\u00e9s-de-moleque, p\u00e3es-de-l\u00f3, chapeus-de-sol<\/p>\n<p>3. <strong>S\u00f3 o \u00faltimo elemento vai para o plural<\/strong> nos compostos formados por:<\/p>\n<p>a) adjetivo + adjetivo = luso-brasileiros<\/p>\n<p>b) verbo + substantivo = beija-flores, guarda-roupas<\/p>\n<p><strong> <\/strong>c) adv\u00e9rbio + adjetivo = sempre-vivas<\/p>\n<p>d) prefixo + substantivo = vice-diretores, pr\u00e9-molares<\/p>\n<p>e) interjei\u00e7\u00e3o + substantivo = ave-marias, salve-rainhas<\/p>\n<p>f) verbo +verbo (quando repetidos) = pisca-piscas, puxa-puxas<\/p>\n<p>g) preposi\u00e7\u00e3o + substantivo = sem-terras<strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong> <\/strong>4. <strong>Nenhum elemento vai para o plural<\/strong> nos compostos formados por:<strong> <\/strong><\/p>\n<p>a) verbo + palavra invari\u00e1vel = os ganha-pouco, os cola-tudo<\/p>\n<p>b) verbos de sentido opostos = os leva-e-traz, os perde-ganha<strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong>ADVERT\u00caNCIA:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O plural das palavras compostas, em portugu\u00eas, ainda gera pol\u00eamica entre os estudiosos da l\u00edngua, raz\u00e3o porque encontramos diverg\u00eancia entre as principais Gram\u00e1ticas Normativas da L\u00edngua Portuguesa.<\/p>\n<p>Exerc\u00edcios.<\/p>\n<p>Fa\u00e7a o plural de:<\/p>\n<ol>\n<li>cirurgi\u00e3o-dentista _______________________<\/li>\n<li>obra-prima_____________________________<\/li>\n<li>boa-vida_______________________________<\/li>\n<li>m\u00e1-l\u00edngua______________________________<\/li>\n<li>ter\u00e7a-feira______________________________<\/li>\n<li>estrela-do-mar___________________________<\/li>\n<li>sem-terra _____________________________<\/li>\n<li>semi-analfabeto____________________________<\/li>\n<li>banana-ma\u00e7\u00e3____________________________<\/li>\n<li>livre-pensador ___________________________<\/li>\n<li>mal-educado ____________________________<\/li>\n<li>\u00e1gua-de-col\u00f4nia __________________________<\/li>\n<li>pimenta-de-cheiro ________________________<\/li>\n<li>alto-falante ______________________________<\/li>\n<li>corre-corre ______________________________<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>__________________________________________________________________<\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">GABARITO<\/span><\/strong><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">cirurgi\u00f5es-dentistas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">obras-primas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">boas-vidas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">m\u00e1s-l\u00ednguas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">ter\u00e7as-feiras<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">estrelas-do-mar<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">sem-terras<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">semi-analfabetos<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">bananas-ma\u00e7\u00e3s<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">livres-pensadores<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">mal-educados<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">\u00e1guas-de-col\u00f4nia<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">pimentas-de-cheiro<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">alto-falantes<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">corre-corres<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p>___________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>AUTO-AVALIA\u00c7\u00c3O<\/strong><\/p>\n<p>A. Passe para o feminino\/plural, quando for poss\u00edvel:<\/p>\n<p>1. o bot\u00e3o pequeno &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>2. o le\u00e3o resmung\u00e3o &#8211; _______________________________<\/p>\n<p>3. a opera\u00e7\u00e3o cir\u00fargica &#8211; _____________________________<\/p>\n<p>4. o vozeir\u00e3o rude &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>5. o capit\u00e3o alem\u00e3o &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>6. o guardi\u00e3o beberr\u00e3o &#8211; ______________________________<\/p>\n<p>7. o escriv\u00e3o pobret\u00e3o &#8211; _______________________________<\/p>\n<p>8. a m\u00e3o do irm\u00e3o &#8211; __________________________________<\/p>\n<p>9. um menino pag\u00e3o &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>10. a b\u00ean\u00e7\u00e3o paterna &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>11. o ch\u00e3o molhado &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>12. o s\u00f3t\u00e3o desarrumado &#8211; _____________________________<\/p>\n<p>13. um rapaz singular &#8211; _______________________________<\/p>\n<p>14. a colher menor &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>15. a raiz pequena &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>16. o abd\u00f4men grande &#8211; ______________________________<\/p>\n<p>17. o anan\u00e1s azedo &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>18. o p\u00edres quebrado &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>19. o portugu\u00eas comerciante &#8211; _________________________<\/p>\n<p>20. o l\u00e1pis azul &#8211; _____________________________________<\/p>\n<p>21. o papel colorido &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>22. uma quest\u00e3o f\u00e1cil &#8211; ________________________________<\/p>\n<p>23. o v\u00edrus letal &#8211; _____________________________________<\/p>\n<p>24. o anzol afiado &#8211; ___________________________________<\/p>\n<p>25. a ideia genial &#8211; ___________________________________<\/p>\n<p>26. o \u00f3culos marrom &#8211; _________________________________<\/p>\n<p>B) Um garoto foi incumbido de ir \u00e0 padaria comprar guloseimas para o lanche. Sua irm\u00e3 disse: quero um p\u00e3o e um bombom.<\/p>\n<p>Sua m\u00e3e disse: quero um p\u00e3o, um bombom, um pastel e uma empada.<\/p>\n<p>Sua tia disse: quero um p\u00e3o, um bombom e um pastel.<\/p>\n<p>Baseado nas informa\u00e7\u00f5es, escreva a frase que o garoto deve dizer ao fazer o pedido na padaria:<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p>______________________________________________________________<\/p>\n<p>C) Escreva as frases abaixo no feminino plural, fazendo as adapta\u00e7\u00f5es necess\u00e1rias:<\/p>\n<p>1. Aquele campon\u00eas queria comprar p\u00edres e funil.<\/p>\n<p>____________________________________________________________<\/p>\n<p>2. O cidad\u00e3o fez pouco caso da palavra do profeta.<\/p>\n<p>___________________________________________________________<\/p>\n<p>3. O promotor n\u00e3o poupou palavras contra o r\u00e9u.<\/p>\n<p>____________________________________________________________<\/p>\n<p>4. O patr\u00e3o era muito autorit\u00e1rio.<\/p>\n<p>___________________________________________________________<\/p>\n<p>5. O juiz analisou a raiz do problema.<\/p>\n<p>___________________________________________________________<\/p>\n<p>D) Fa\u00e7a o plural de:<\/p>\n<ol>\n<li>cirurgi\u00e3o-dentista _______________________<\/li>\n<li>obra-prima_____________________________<\/li>\n<li>boa-vida_______________________________<\/li>\n<li>m\u00e1-l\u00edngua______________________________<\/li>\n<li>ter\u00e7a-feira______________________________<\/li>\n<li>estrela-do-mar___________________________<\/li>\n<li>sem-terra _____________________________<\/li>\n<li>semi-analfabeto____________________________<\/li>\n<li>banana-ma\u00e7\u00e3____________________________<\/li>\n<li>livre-pensador ___________________________<\/li>\n<li>mal-educado ____________________________<\/li>\n<li>\u00e1gua-de-col\u00f4nia __________________________<\/li>\n<li>pimenta-de-cheiro ________________________<\/li>\n<li>alto-falante ______________________________<\/li>\n<li>corre-corre ______________________________<\/li>\n<\/ol>\n<p>______________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">GABARITO:<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">A) 1. os bot\u00f5es pequenos \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0B) Quero tr\u00eas p\u00e3es, tr\u00eas bombons, dois pasteis e uma empada.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">2. as leoas resmungonas<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">3. as opera\u00e7\u00f5es cir\u00fargicas<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">4. os vozeir\u00f5es rudes \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0C) 1. Aquelas camponeses queriam comprar p\u00edres e funis.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">5. as capit\u00e3s alem\u00e3s \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 2. As cidad\u00e3s fizeram pouco caso das palavras das profetisas.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">6. as guardi\u00e3s beberronas \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a03. As promotoras n\u00e3o pouparam palavras contra as r\u00e9s.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">7. as escriv\u00e3s pobretonas \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 4. As patroas eram muito autorit\u00e1rias.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">8. as m\u00e3os das irm\u00e3s \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a05. As ju\u00edzas analisaram as ra\u00edzes dos problemas.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">9. umas meninas pag\u00e3s <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">10. as b\u00ean\u00e7\u00e3os maternas <\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">11. os ch\u00e3os molhados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">12. os s\u00f3t\u00e3os desarrumados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">13. umas raparigas singulares<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">14. as colheres menores<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">15. as ra\u00edzes pequenas<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">16. os abd\u00f4mens grandes<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">17. os ananases azedos<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">18. os p\u00edres quebrados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">19. as portuguesas comerciantes<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">20. os l\u00e1pis azuis<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">21. os papeis coloridos<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">22. umas quest\u00f5es f\u00e1ceis<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">23. os v\u00edrus letais<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">24. os anzois afiados<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">25. as ideias geniais<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">26. os \u00f3culos marrons<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Quest\u00e3o D:<\/span><\/p>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">cirurgi\u00f5es-dentistas <\/span>\n<ol>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">obras-primas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">boas-vidas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">m\u00e1s-l\u00ednguas<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">ter\u00e7as-feiras<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">estrelas-do-mar<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">sem-terras<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">semi-analfabetos<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">bananas-ma\u00e7\u00e3s<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">livres-pensadores<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">mal-educados<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">\u00e1guas-de-col\u00f4nia<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">pimentas-de-cheiro<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">alto-falantes<\/span><\/li>\n<li><span style=\"color: #ff0000;\">corre-corres<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p>________________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>LEITURA SUPLEMENTAR<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\">TINTIM<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Durante alguns anos, o tintim me intrigou. Tintim por tintim: o que queria dizer aquilo? Imaginei que fosse alguma misteriosa medida de outros tempos que sobrevivera ao sistema m\u00e9trico, como a bra\u00e7a, a l\u00e9gua, etc. Outro mist\u00e9rio era o triz. Qual a exata defini\u00e7\u00e3o de um triz? \u00c9 uma subdivis\u00e3o de tempo ou de espa\u00e7o. As coisas deixam de acontecer por um triz, por uma fra\u00e7\u00e3o de segundo ou de mil\u00edmetro. Mas que fra\u00e7\u00e3o? O triz talvez correspondesse a meio tintim, ou o tintim a um d\u00e9cimo de triz. Tanto o tintim quanto o triz pertenceriam ao obscuro mundo das microcoisas. H\u00e1 quem diga que n\u00e3o existe uma fra\u00e7\u00e3o m\u00ednima de mat\u00e9ria, que tudo pode ser dividido e subdividido. Assim como existe o infinito para fora \u2013 isto \u00e9, o espa\u00e7o sem fim, depois que o Universo acaba \u2013 existiria o infinito para dentro. A menor fra\u00e7\u00e3o da menor part\u00edcula do \u00faltimo \u00e1tomo ainda seria formada por dois trizes, e cada triz por dois tintins, e cada tintim por dois trizes, e assim por diante at\u00e9 a loucura.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Descobri, finalmente, o que significa tintim. \u00c9 verdade que, se me tivesse dado ao trabalho de olhar no dicion\u00e1rio mais cedo, minha ignor\u00e2ncia n\u00e3o teria durado tanto. Mas o \u00f3bvio, \u00e0s vezes, \u00e9 a \u00faltima coisa que nos ocorre. Est\u00e1 no Aureli\u00e3o. Tintim, voc\u00e1bulo onomatopaico que evoca o tinido das moedas. Originalmente, portanto, \u201ctintim por tintim\u201d indicava um pagamento feito minuciosamente, moeda por moeda. Isso no tempo em que as moedas, no Brasil, tiniam, ao contr\u00e1rio de hoje, quando s\u00e3o feitas de papel\u00e3o e se chocam sem ru\u00eddo. Numa investiga\u00e7\u00e3o feita hoje, da corrup\u00e7\u00e3o no pa\u00eds, tintim por tintim, ficar\u00edamos tinindo sem parar e chegar\u00edamos a uma nova concep\u00e7\u00e3o de infinito.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tintim por tintim. A menina muito dada, namoraria sim-sim por sim-sim. O gordo incontrol\u00e1vel progrediria pela vida, quindim por quindim. O telespectador habitual viveria plim-plim por plim-plim. Eu e voc\u00ea vamos ganhando nosso sal\u00e1rio tin por tin (olha a\u00ed, a infla\u00e7\u00e3o j\u00e1 levou dois tins). Resolvido o mist\u00e9rio do tintim, que n\u00e3o \u00e9 uma subdivis\u00e3o nem de tempo nem de espa\u00e7o nem de mat\u00e9ria, resta o triz. O Aureli\u00e3o n\u00e3o nos ajuda. \u201cTriz\u201d, diz ele, significa por pouco. Sim, mas que pouco? Queremos algarismos, virgulas, zeros, defini\u00e7\u00f5es para \u201ctriz\u201d. Substantivo feminino. Popular. \u201cIcter\u00edcia\u201d. Triz quer dizer icter\u00edcia. Ou teremos de mudar todas as nossas teorias sobre o Universo ou teremos que mudar de assunto. Acho melhor mudar de assunto. O Universo j\u00e1 tem problemas demais.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">VER\u00cdSSIMO, Luis Fernando. <em>Com\u00e9dias para se ler na escola.<\/em> Editora Objetiva, Rio de Janeiro, 2001)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LI\u00c7\u00d5ES DE PORTUGU\u00caS \u2013 ROTEIRO N\u00ba 14 1 \u2013 TEMA: No\u00e7\u00f5es de Morfologia. N\u00famero do substantivo: singular e plural. Plural dos substantivos compostos. 2 \u2013 Pr\u00e9-requisito:\u00a0 a) Ler compreensivamente. \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0b) Ter conclu\u00eddo, com \u00eaxito, o Roteiro n\u00ba 12. 3 \u2013 META: As atividades deste Roteiro visam oferecer condi\u00e7\u00f5es de aprendizagem sobre a forma\u00e7\u00e3o [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[10,16],"tags":[],"class_list":["post-63","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gramatica","category-nocoes-de-morfologia","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/portuguesirado.com.br\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}